Fotoreportage  Highland Park 

De oude warehouses langs de weg is het eerste dat opvalt vanaf de parkeerplaats.

We zijn aan de vroege kant voor de tour van 10:00, maar het hek staat open, dus we kunnen wel naar binnen.

De koelers van de 4 stills van Highland Park is het eerste dat we zien zodra we door de poort zijn. 

Het volgende dat we zien is de tasting room waar de tour zal eindigen. Even verderop is de ingang van het visitor centre.

In het bezoekerscentrum sta je meteen tussen de merchandise, collectors items en meer gangbare bottelingen in fraaie vitrinekasten.

Als we het visitor centre verlaten richting kiln, staat de gids eerst even stil bij de gevelstenen. De jaartallen die daar in staan waren significante gebeurtenissen. De eerste verwijst uiteraard naar de oprichting in 1798 en de laatste naar 2024 toen de distilleerderij van april 2024 tot maart 2025 dicht ging voor een grote verbouwing en modernisering op het gebied van duurzaamheid en warmte terugwinning. In 1962 was ook een grote modernisering met ombouw van de stills naar stoomverwarming. De twee andere jaartallen 1907 en 1924 lijken enigszins willekeurig gekozen gezien de roemruchte geschiedenis hieronder:

Er zijn veel mythes rond de vroege geschiedenis van Highland Park. De naam verwijst naar de heuvelachtige grond High Park, waar ook het water voor de whsiky vandaan komt. Eind 18e eeuw werd op de plek waar de distilleerderij nu staat wel zeker gedistilleerd. Een record uit 1798 van boer/slager/priester Magnus Eunson uit Gallowhill wordt daarom als oprichtingsjaar gezien, hoewel de naam pas in 1825 officieel werd. De meest populaire mythe rond Magnus Eunson is dat hij overdag priester was en ‘s nachts een moonshine smokkelaar. Zijn voorraad wordt zelfs verborgen in de kerk. In 1813 wordt Eunson gearresteerd maar hij is nooit veroordeeld en zonder spoor verdwenen. De accijnsambtenaar John Robertson die hem arresteerde neemt echter wel zijn productie over…
In 1825 bouwt Robert Borwick de huidige distilleerderij met de naam Highland Park en wordt verantwoordelijk voor de whiskyproductie onder eigenaar John Robertson. In 1823 is de Excise Act ingevoerd en in 1826 krijgt de Highland Park distilleerderij een licentie. Nadat John Robertson uit de zaak is gestapt volgt George Borwick, Robert’s oudste zoon, in 1840 zijn vader op. Highland Park blijft familiebezit tot in 1870 de distilleerderij wordt verkocht aan William Stuart, die ook eigenaar is van de Speyside distilleerderij Miltonduff. Stuart gaat in 1885 een partnerschap aan met James Grant, die ook eigenaar is van The Glenlivet. In 1895 wordt James Grant volledig eigenaar van Highland Park en kort daarna verdubbelt hij de capaciteit naar 4 stills en wordt het terrein uitgebreid tot maar liefst 23 warehouses. De gevelsteen 1907 verwijst naar deze forse uitbreiding.

De grote economische crisis begin 20e eeuw leidt ertoe dat in 1918 Highland Park bijna 19 jaar in de mottenballen staat tot maart 1937. Highland Distillers koopt dan Highland Park en herstart de productie. In 1962 verdere modernisering van de stills naar stoomverwarming. In 1986 wordt een bezoekerscentrum geopend. In 1999 neemt de huidige eigenaar Edrington Group (tevens eigenaar van Macallan en Glenrothes)het bedrijf Highland Distillers over.
Een lang verhaal dat wat lastig te rijmen is met de gevelsteen 1924, die volgens de tour guide verwijst naar de bouw van de tweede kiln. Volgens de info op whiskypedia was de site toen nog wel mothballed, maar kan in die periode wel verbouwd zijn. Ironisch is wel dat de Old Kiln beter functioneerde om onduidelijke reden.

We gaan de kiln binnen, waar we eerst een uitleg gaan krijgen over het met de hand mouten van gerst. Highland Park is 1 van de weinige distilleerderijen die nog met een eigen moutvloer werken, hoewel de eerlijkheid gebiedt te vermelden dat een groot deel van de gemoute gerst ook gewoon wordt ingekocht. De turf wordt gestoken in Hobbister Moor. We komen daar langs als we later op de dag Scapa gaan bezoeken.

Wat triest! De moutvloer is helemaal leeg. Geen spoortje gerst te bekennen. Bij het bezoek van Nico in 2007 lag deze vloer wel helemaal vol. Nu krijgen we wel een video te zien hoe de vloer vroeger werd gevuld.

In de kiln is ook alles in diepe rust. Zo'n schoongeveegd oventje staat dan weliswaar charmant, maar Nico denkt met weemoed terug aan het vuur van zijn bezoek in 2007 rechts. De malt mill slaan we helaas ook over.

Door naar de splinternieuwe mash tun dan maar. In deze nieuwe hal zie je wel waar het geld van de 2024 verbouwing naar toe is gegaan! 

De houten washbacks zijn ook allemaal vervangen door 12 glimmende RVS exemplaren.

We gaan naar het still house. Een foto maken is toegestaan vanaf de deuropening. 

De vier stills van Highland Park. Twee wash stills van 14.600 L en twee spirit stills van 9000 L. 

De werking van de spirit safe en fractionering in de 2e distillatie wordt uitgelegd bij een showmodel. 

Het houtmanagement wordt ook veel aandacht aan bezit. Vooral de sherryvaten zit een goede organisatie achter, geleid door moederbedrijf Edringtion, waar ook Macallan omder valt.

Een slordige 25 miljoen pond per jaar wordt uitgegeven aan de vaten. Vervolgens zien we een dunnage warehouse achter glas. Puur voor de show natuurlijk, want vrijwel alle output gaat per tankwagen naar omgeving Glasgow en rijpt daar in veel grotere warehouses.

De tour eindigt in de tasting room waar we het volgende te proeven krijgen:
Als eerste Highland Park 12Y, 40%, "Spicy & well rounded"
Neus: honing, heide, licht rokerig, amandel. Elegante neus. Smaak: zoet en erg dunnetjes op 40% ABV. Een verre echo van wat de 12Y ooit was. Veel vanille, citrusfruit, licht geturfde rooksmaak, toffee. Wat plakkerige zoete licht kruidige afdronk.
Als tweede de Highland Park 15Y, 44% "Complex & Rich"
Neus: na de 12Y is deze editie duidelijk complexer en heeft meer aards karakter. Kruidig, licht rokerig, maar ook floraal en heide. Dit is meer onze stijl HP. Smaak: lekker pittig en kruidig; een sprong voorwaarts t.o.v. de moderne 12Y anno 2026. Citrusfruit (rode grapefruit), gerookte amandel, houtskool. Lange droge houtafdronk met een vleugje zwavel.
Tot slot Highland Park 16Y, 46.5%, "Swallows Return"
Samengesteld uit refill & first fill sherryvaten van Europees en Amerikaans eiken. Neus: dit is na de 12Y & 15Y duidelijk mijn favoriete geur! Floraal, heide, licht rokerig, kruidig gedroogd fruit. Smaak: net wat eleganter, zuiverder en zoeter dan de 15Y, maar redelijk vergelijkbaar. Wat meer vanille en gedroogd fruit ipv citrus. Lange licht droge houtafdronk.

Eventueel is aan de bar nog meer te proeven tegen betaling. Nico heeft een aanbod dat de tour guide niet kan weigeren. Hij heeft namelijk een samplefles van de oude wideneck 12Y meegenomen; gebotteld voor de geboorte van onze gids. Hij mag niet proeven onder diensttijd, maar de geste dat hij als alternatief een ruim sample mag tappen uit de fles als hij ons wat moois laat proeven gaat hij graag op in.

Onze keuze valt als eerste op Highland Park 19Y, 48.8%, "Sherry Skies" (botteling circa 2026 opgedragen aan master distiller Gordon Motion). Geen notities gemaakt, maar Nico noteert wel 90 punten. Mag ook wel met dit prijskaartje.

De 1964 waar Andre op wijst staat niet open aan de bar. Je kan je hand ook overspelen. De Highland Park NAS, 63.6%, "Heather" en de Highland Park 16Y, 48%, "Between You and I by Bjorn Frantzen" mogen we nog wel testen. Die laatste is heel bijzonder en Nico mag hem als verjaardagskado van Josefien mee naar huis nemen.

Een substantieel deel is gerijpt op Swedish Virgin Oak, aangevuld met enkele bourbon en sherryvaten. Het was een moeilijk besluit of deze mee naar huis zou gaan of de 19Y Sherry Skies. Punten waren vergelijkbaar, maar een HP gerijpt op virgin oak gaf de doorslag. Thuis nog een H2H kunnen doen naast het meegenomen sample 16Y "Swallows return". Neus: kruidig, houtskool, licht rokerig, menthol, vruchtencake, anijs. Veel gelaagder en donkerder dan de Swallows Return. Smaak: 48% ABV is goed gekozen; lekker pittige kruidige binnenkomst. Mede door de virgin oak is van de turf nauwelijk meer iets te proeven; hooguit een heel subtiel rokerig smaakje naast het eikenhout en wat tabak. Start kruidig met bittere chocolade, rozijnen, gedroogd fruit, marmelade. Wat later komen de zoetere smaken naar voren zoals honing, caramel en toch iets meer citrusfruit. Voor een virgin oak verrassend milde vanillesmaak. Perfecte lange verwarmende kruidige afdronk. Het onderschrift "Smooth, Complex & Layered" klopt helemaal. Een heel bijzondere editie met een volledig ander karakter dan de 16Y Swallows Return.

Andre heeft zijn oog laten vallen op een bijzonder luxe uitvoering van een miniatuurtje dat mee naar huis gaat: Highland Park 20Y, 57.9%, distilled 1998, bottled 2018, Release No. 1 Discovery Selection, Single Cask no. 2863, First Fill American Oak Butt, 3400 bottles.