Fotoreportage  Dallas Dhu Museum Distillery 

De Dallas Dhu distilleerderij is sinds 1988 opengesteld als een museum onder beheer van Scotland's Historic Buildings and Monument Directorate. Dallas Dhu betekent "Black Water Valley" in Gaelic. Op 16 maart 1983 werden de laatste vaten whisky gevuld na het besluit van eigenaar United Distillers om de distilleerderij te sluiten als gevolg van de economische crisis en overproductie.

De gebouwen zien er nog goed onderhouden uit. De geschiedenis van de distilleerderij gaat terug naar de bouw in 1898 samen met de Benromach distilleerderij door Alexander Edward. Dallasmore was de oorspronkelijke naam, maar nog voor het eerste vat werd gevuld was de distilleerderij al verkocht aan de blenders Wright & Greig, die een eigen malt whisky supply wilden voor hun succesvolle blend Roderick Dhu. De nieuwe naam werd Dallas Dhu en het eerste vat werd gevuld op 3 juni 1899. In 1921 werd Benmore Distilleries Ltd. de nieuwe eigenaar en zij werden op hun beurt weer overgenomen door DCL (later SMD & United Distillers).

Dallas Dhu opereerde eigen moutvloeren tot 30 maart 1968. Gemoute gerst kwam na die tijd uit de centrale maltings van Scottish Malt Distillers (SMD). Alles van de eigen mouterij is bewaard gebleven en aan de wand van de moutvloer staat een mooie uitbeelding van het proces.

Het begint op de opslagzolder voor gerst.

De gerst wordt eerst dagenlang geweekt in water; dit heet de steeping fase. Het water laat men weglopen en de gerst wordt een verdieping lager verdeeld over de betonnen moutvloer.

Tijdens het kiemen op de moutvloer werd de gerst handmatig gedraaid zolas op het schema aan de muur te zien is.

Het ontkiemingsproces wordt gestopt met hitte. De kolenoven is nu aan 2 kanten te bekijken. Boven het kolenvuur lag de gerst op een rooster dat rook en hitte doorliet en afvoerde via het karakteristieke pagode dak.

De malt mill om de gerst fijn te malen is niet gefotografeerd. Het whisky maken begint in de mashtun. Hierin wordt een beslag gemaakt met heet water Enzymen zorgen dan voor de volledige omzetting van zetmeel in suikers.

Mooie closeups zijn nu mogelijk van het roerwerk. Dit systeem is een klassieke Lauter tun. Via de zeefplaten bodem loopt de wort naar de washbacks.

De 6 houten washbacks werden gebruikt voor de vergisting, waarbij suiker wordt omgezet in alcohol en kooldioxide. Het zichtbare deel van de kuipen is manshoog. Onder de vloer loopt het veel verder door.

De gist werd in vloeibare vorm toegevoegd. Wat leuk is aan een museum is dat je ook door de lower tun room kan lopen. Tijdens de vergisting is dit normaliter verboden gebied wegens de kans op verstikking. Hier zie je het onderste deel van de washbacks en de aftapleidingen die naar de wash still lopen. De wash is typisch 8-12% ABV.

In de wash still wordt alcohol en water uit de slurry gedistilleerd. Alcohol heeft een lager kookpunt dan water, maar om uit een zeer verdunde oplossing de alcohol te halen komt er heel wat water mee.

Het ABV van het distillaat uit de wash still is typisch 20-25% en wordt low wines genoemd. De achtergebleven vloeistof in de ketel heet Pot Ale.

De stills staan allebei open zodat de binnenkant te fotograferen is. Nico gaat er even goed voor zitten..

Sinds 1971 werden de stills niet meer direct verwarmd met kolenvuur, maar indirect met stoomspiralen. De temperatuur is dan veel beter te regelen. De linkerfoto is het interieur van de wash still. Na iedere batch moest die intern worden gereinigd van alle sediment. De rechterfoto is het interieur van de spirit still. De low wines is een heldere vloeistof die verder wordt geconcentreerd in de spirit still.

De tweede distillatie in de spirit still levert de gewenste new make spirit. De alcohol condenseert in klassieke koperen worm tubs in een koud water bassin.

In de spirit safe vindt de fractionering van het distillaat van de spirit still plaats. Als eerste de voorloop (heads) van 90 tot circa 78% ABV. Dan de gewenste new make spirit van 78 tot circa 63% ABV. Tot slot de naloop (feints) van circa 63 naar 1% ABV. De feints worden samen met de voorloop apart opgeslagen en met de volgende batch low wines weer mee gedistilleerd.

Nico legt de manier van ABV meten en de fractionering uit.

De intermediate spirit receiver is het verzamelvat voor verschillende batches new make spirit. We gaan buiten even naar de worm tubs kijken.

Je kan niet diep in het water kijken, maar je ziet wel het begin van de spiraal. Ook is er mooi uitzicht op de warehouses en de grazige weiden achter het hek.

In de filling room wordt een deel van de inhoud van de intermediate spirit receiver verdund naar 63.5% ABV en afgevuld in eikenhouten vaten. De naam van de oude eigenaar Benmore Distiller Ltd. styaat nog op de vaten.

In de dunnage warehouses rijpen de vaten tenminste 3 jaar voordat de inhoud whisky mag heten. Een deel van de inhoud verdampt ("The Angel's Share") en smaakstoffen uit het hout komen in de whisky. Pas in de vaten krijgt de whisky kleur.

We verlaten het warehouse en gaan op weg naar de bar, want Dallas Dhu is nog steeds te proeven!

Uiteraard besluiten we dit bezoek met een mooi glas whisky. Raad eens wie op deze foto er nog geen 18 jaar zijn?